جستجو

78 نسخه قابل چاپ
ايجاد پياده‌رو از وسط گورستان تاريخي «دارالسلام»!

در حالي گورستان «دارالسلام» در شيراز از مشکلات عديده‌ فني رنج مي‌برد که مسئولان شهري در اقدامي تصميم به احداث يک مسير پياده‌رو در دل اين محوطه تاريخي به منظور ايجاد يک سايت گردشگري گرفتند.
به گزارش ايسنا، روبه‌روي امامزاده ابراهيم شيراز، گورستان تاريخي دارالسلام با سنگ قبرهاي قديمي‌اش و خطاطي‌هايي فاخر قرار دارد که حتي درباره‌ي آن گفته مي‌شود اين قبرستان نه تنها براي مردم منطقه، که براي کل شيراز و حتا جنوب غرب کشور مهم است.
هرچند بسياري از اين سنگ قبرها به مرور زمان بر اثر عوامل فرسايشي طبيعي و انساني از بين رفته‌اند اما همچنان سنگ قبرهاي زيبا از افراد صاحب‌نام زيادي در آن يافت مي‌شود که از جمله مي‌توان به سنگ قبر «نظام‌الدين محمود الحسيني» ملقب به «شاه داعي الي‌الله» عارف، عالم و شاعر سده هشتم و پسرش «سيد قاسم»، محمود دهدار رياضيدان و انديشمند اوايل قرن ۹ هجري اشاره کرد.
اين گورستان با اعتقادات مذهبي مردم گره خورده، تا آنجا که قسمتي از اين گورستان که به «صفه تربت» معروف است، به گفته برخي اهالي مزين به تربتي است که از کربلا به وسيله گروهي به اين منطقه آورده شده است. همچنين سنگ قبري هم متعلق به «شعره‌النبي» وجود دارد که درباره آن قبر گفته مي‌شود متعلق به فردي بنام «شيخ ابوصائب» است که مژه يا موي فرق مبارک پيغمبر اکرم (ص) بر روي قبر او قرار گرفته است.
مقبره‌اي با رنگ سبز هم در اين گورستان ديده مي‌شود که معروف به سرباز امام زمان (عج) است. اين گورستان سنگ قبرهايي متعلق به سده هفتم، هشتم و نهم شيراز دارد اما بيشتر سنگ قبرها متعلق به دوره زنديه و قاجار است و رجال و چهره‌هاي فرهنگي، مذهبي، علمي و سياسي معروفي در آن دفن شده‌اند. اهميت اين گورستان تا به آن حد است که مردم در کنار قبور دعا و ذکرهاي مختلفي را به نيت روا شدن حاجت‌هايشان نثار مي‌کنند.
روي اين سنگ قبرها با انواع خط‌هاي نفيس نسخ، ثلث، نستعليق، بنايي، کوفي و رقاع کنده‌کاري شده و سنگ قبرهاي معاصرتر مربوط به دوره قاجار و پهلوي است اما متأسفانه اين گورستان تاريخي اوضاع چندان خوبي ندارد و مدتي است که ‌با يکي از طرح‌ها‌ي مورد نظر شهردار‌ي، يعني «ساماندهي و بهساز‌ي» قرار است اين قبرستان تار‌يخي به عنوان ‌يکي از جاذبه‌هاي مهم تاريخي شيراز به تغييراتي تن دهد.
طرحي که به گفته برخي رسانه‌ها در آذرماه باعث شد تا لودر‌هاي شهرداري در چند روز مشغول خاک‌برداري در اين قبرستان در راستاي طرح ساماندهي قبرستان و پياده‌رو‌هاي اطراف آن شوند و لودرها علاوه بر مسير پياده‌رو تعدادي از سنگ قبرها را هم کنده و جابه‌جا کرده بودند. اين درحالي است که قرار بوده فقط قبرستان مورد ساماندهي قرار گيرد و پياده‌رود زده شود.
حضور معتادان در قبرستان دارالسلام - عکس: سياوش آريا
به گزارش ايسنا، پيش از اين عليرضا پاک فطرت، شهردار شيراز تأکيد کرده بود که دارالسلام گذشته‌ي شيراز به شمار مي‌رود، اما متاسفانه به دليل کم توجهي بسياري از سنگ‌ها و سنگ نوشته‌هاي ارزشمند اين مکان به سرقت رفته يا تخريب شده است. او اجرايي شدن طرح جمع‌آوري معتادان را يادآور و متذکر شده بود که اگر دارالسلام تحويل شهرداري شيراز شود، بهترين مجموعه فرهنگي تاريخي و گردشگري را ايجاد خواهيم کرد.
همچنين توجه به اين محدوده به گفته‌ي اين مسئول شهري به معناي ايجاد يک مسير دسترسي مناسب براي حرم مطهر شاهچراغ (ع) به شکل پياده‌راه و با جذابيت‌هاي خاص فرهنگي مذهبي مد نظر است.
اين در حاليست که آخرين پژوهش‌ها روي «دارالسلام» توسط شهرداري شيراز حدود 15 سال پيش و با هدف مکان‌يابي قبرها انجام شده است. در آن زمان هم شهرداري مي‌خواست خاک قبرها را جا بجا کنند که چون به گمان مردمان حاضر، در محل اين افراد قصد تخريب داشتند، از اين کار شهرداري جلوگيري شد.
حال هرچند شهرداري اين‌بار با هدف ايجاد يک سايت گردشگري به منظور عبور گردشگران از ميان قبور تاريخي و بازديد از دارالسلام قصد ساماندهي قبور را دارد، اما به نظر مي‌رسد اين طرح چندان هم با معيارهاي ميراث فرهنگي و يک مجموعه تاريخي هماهنگي ندارد.
از آنجا که قبرستان روي يک تپه در بلوار «سيبويه» وسط شهر شيراز قرار دارد که از سطح خيابان بيش از يک تا يک و نيم متر ارتفاع دارد، اما در طرح جديد بايد تپه شکافته شود و مسير عبوري هم سطح خيابان احداث شود. وسعت قبرستان دارالسلام حدود 5 تا 6 هکتار است و داراي بيش از 50 هزار قبر است و قرار بوده در اين طرح مسير پياده راهي به طول دو کيلومتر از وسط آن عبور کند.
طرحي که کارشناسان معتقدند بايد به کمک مرمت‌گران، باستان‌شناسان و تاريخ شناسان انجام شود، چرا که با منقطع کردن اين تپه، اولين قبري که کنده شود دقيقاً روي جسد قرار مي‌گيرد و بايد اسکلتش را دربياورند و سنگ قبر را به جاي ديگر منتقل کنند.
گفته مي‌شود زير برخي از اين سنگ قبرها پنج سنگ قبر ديگر وجود دارد که همين موضوع باعث مي‌شود تا دستکاري اين گورستان از اهميت بيشتري برخوردار شود و حتي با حساسيت و خطر بيشتري از منظر تاريخي و باستان‌شناسي روبه رو شود.
در اين طرح ساماندهي اگر بخواهند سنگ قبرها را جابجا کنند يا بايد بيش از 6 تا 7 هزار سنگ با خطاطي نفيس را دور بريزند يا بايد آن‌ها را جايي انبار کنند که نيازمند مکان زيادي است، چون نمي‌توان اين سنگ‌ها را به دليل ارزش زيادشان روي هم گذاشت، بلکه بايد کنار يکديگر چيد و از تماس سنگ قبور با يکديگر جلوگيري کرد، البته با توجه به وضعيت کنوني اين قبرستان و سنگ قبرها،‌ اگر کسي به اين قضيه توجه کند!
با اين اوصاف برخي کارشناسان معتقدند به نظر مي‌رسد بهترين کار آن است که اصلا به اين سنگ قبور دست نزدند و فقط اطراف آن را تميز کنند و نگهبان بگذارند، چرا که حتا جابه‌جايي خاک‌ها به مکان ديگر هم به لحاظ باستان‌شناسي مشکل ايجاد مي‌کند.
به اعتقاد اين گروه، اگر هم قرار است کاري براي جمع‌آوري معتادان و به حداقل رساندن آسيب‌هاي اجتماعي در اين مکان انجام شود، قطعاً راه‌حل‌اش کشيدن مسير پياده رو از وسط قبور تاريخي نيست.
قبرستان دارالسلام - عکس:سياوش آريا
براساس برخي پژوهش‌ها، عده‌اي از پژوهشگران معتقدند مقبره‌هايي از قرن اول و دوم هجري هم در اين گورستان ديده شده و گروهي نيز بر اين باورند که اين قبرستان پيش از اسلام نيز وجود داشته‌ است. هرچند طرح‌هاي پژوهشي بر شناسايي دوره‌هايي از هفتم و هشتم هجري (دوره ايلخاني همزمان با دوران سعدي شاعر بزرگ ايراني را نشان مي‌دهد) که نمونه اين سنگ قبرها را در آذربايجان و تبريز مي‌توان يافت، از 10 تا 20سال پيش صحه مي‌گذارد، اما بررسي مربوط به اين موضوع که آيا اصلاً قبوري با قدمت قرن اول وجود دارد و در اين صورت در کجاي اين آرامستان قرار دارد، خود پاسخي درخور مي‌طلبد.
در گذشته قبرستان بزرگتر از وضعيت کنوني بوده اما به دليل فعاليت‌هاي عمراني که در اطراف آن انجام شده بخشي از اين گورستان تخريب شده است، برخي مساحت آن را بيش از 10 هکتار نسبت مي‌دهند. گورستاني که از سال‌هاي نه چندان دور ديگر به کسي اجازه دفن در اين قبرستان را ندادند اما با اين وجود باز هم شاهد تخريب‌هاي گوناگون بوده است.
البته بنا بر گزارش‌هاي رسيده، پس از اطلاع‌رساني توسط برخي رسانه‌ها به نظر مي‌رسد طرح «ايجاد پياده‌رو» مسکوت مانده و ديگر کارگران شهرداري مشغول کندن سنگ قبرها نيستند. منتقدان معتقدند، اين که شهرداري و شوراي شهر شيراز به نظر کارشناسي احترام گذاشته و با وجود تمايل به ايجاد يک سايت گردشگري مذهبي اقدام به تخريب بيشتر اين گورستان تاريخي نکنند، خود جاي تقدير دارد اما جداي از اين که تخريب يک محوطه ثبتي خلاف قوانين ميراث فرهنگي است بايد اميد داشت اين نهاد‌هاي ذي‌ربط شهري براي اجراي طرح‌هايي با چنين حساسيت حتماً از کارشناسان، مرمتگران و باستان شناسان خبره ميراث فرهنگي کمک بگيرند و به بهترين راه حل ممکن دست پيدا کنند و از ايجاد يک مسير پياده‌رو در دل يک محوطه تاريخي ثبت ملي حذر کنند، چون در اين صورت ناخواسته خود به جرگه‌ي تخريب کنندگان مي‌پيوندند.

 
صفحه اول
درباره ما
آرشيو مجله
آرشيو سايت
اشتراک مجله
العربية
English Section
 
 

فهرست مسافران 78

 
 
 
معرفي آثار تاريخي فرهنگي ايران به جهان باعث رفع ايران هراسي خواهد شد  
گردشگري سلامت: چالش ها و بايدها...  
خطر در کمين بزرگترين غار آبي آسيا/ بي‌پناهي مأمن شکارچيان عصر سنگ  
آيين گِل هاکُني در مُجن - شاهرود  
همنشيني کمال‌الملک و شاگردان با نقاشان کلاسيک غربي  
سرنوشت ساز بي‌صاحب!  
سفرهاي نوروزي بچه پولدارها  
از نگاه ديگران  
استراتژي هاي رقابت  
سي‎مرغ در سي‎سخت  
مسجد جامع گناباد )ديار قنات و قنوت و قناعت)  
آخرين وضعيت پرداخت ارز مسافرتي در آستانه نوروز  
دانشنامه نوروز تدوين مي شود  
نوروز ايراني، جشن صلح جهاني  
مهرآباد فرودگاه جايگزين ندارد  
سياوش صابري اعلام کرد: تخريب در بافت تاريخي شيراز براي سهولت حرکت دسته‌هاي عزاداري بوده‌است  
بيانيه سازمان ميراث فرهنگي در محکوميت تخريب آثار باستاني عراق توسط داعش  
آثار تاريخي عراق را به ايران امانت بدهيد  
داعش به شهر باستاني نمرود يورش برد  
داعش يک تور گردشگري از سوريه به عراق راه‌اندازي کرد  
بسياري از آثار نابود شده موزه موصل اصل نبودند  
اهميت ژئوفيزيک در باستانشناسي/انتقاداز توقف مغناطيس‌سنجي محوطه‌ها  
کارشناسان ميراث فرهنگي را به عشرت‌آباد راه نمي‌دهند  
رب گوجه فرنگي در همسايه پاسارگاد!!  
تفال به حافظ علاج درد پاسارگاد!  
قدمت تهران با کشف يک اسکلت به 7 هزار سال نمي‌رسد  
خبري از بنياد تعزيه نيست/ امکان توبيخ از سوي يونسکو  
ايجاد پياده‌رو از وسط گورستان تاريخي «دارالسلام»!  
پرونده «بزرگترين خانه تهران» در ميراث فرهنگي به کجا رسيد؟  
دخالت عوامل رسمي در يک حفاري غيرمجاز؟!  
فقط اذيت نکنند...  
جاذبه‌هايي براي گرفتن عکس يادگاري  
قطار ثروتمندان به ايران برمي‌گردد  
پرواز دبي –ساري بهترين فرصت رونق گردشگري خارجي است  
نوروز کهن ميراث ماندگار در استان چهارمحال و بختياري  
خواب ۹۰ ساله ساعت شمس‌العماره ادامه دارد!  
لباسهاي سنتي عشايري  
پول غذاي گردشگران ترکيه = کل درآمد گردشگري ايران  
"بيشه‌دالان" زيستگاه پرندگان مهاجر  
جاده جهاني چالوس درانتظار ثبت ملي  
خليج‌فارس، «خليج‌فارس» است  
24 ميليون متر برهوت 100 ساله  
سلامتي در سفر  
کافه مکسي يارستوران چايخانه هاي غيرسنتي و بهداشتي در هتل هاي پرستاره  
يک شب اقامت در هتل‌هاي کيش، ۲۲۰ تا يک ميليون تومان  
تخفيف 40 درصدي هتل‌هاي تهران در نوروز  
بم و زلزله، زرتشتيان و کرمان در گذر تاريخ  
ايمني در هتل  
هتل ها تنها 10 درصد مسافران نوروزي را در خود جاي مي دهند  
سلياک چيست؟  
آنقدر پولدار داريم که 400 هتل بسازند  
Iran Tourism Attractions on Discovery Channel  
Clay Jewelry in Old Persian Symbols  
30 Iranian Artists to Attend Venice Biennale  
Astaneh Ashrafieh: A Tourism Attraction in the Caspian  
 
 

© Copyright 2009 www.mosaferan.ir

درباره ما | اشتراک مجله | آرشيو مجله | آرشيو سايت | اشتراک مجله