جستجو

52 نسخه قابل چاپ
منابع گردشگري طبيعي جزيره قشم

{ مطهره عابديني }

1- مقدمه
گردشگري امروزه در رديف موفق ترين صنايع جهان محسوب مي شود، زيرا نتايج و دستاوردهاي قابل توجهي مانند کسب در آمد سرشار ارزي، توسعه روابط علمي فرهنگي، ايجاد اشتغال بصورت مستقيم و غير مستقيم و نمايش ثبات و امنيت کشور به دنبال دارد. در جهان امروز گردشگري رويکرد گسترده اي به موضوع اکوتوريسم(طبيعت گردي) دارد. انسان هاي خسته از زندگي شهري و ماشيني همواره فرصتهايي را جستجو مي کنند که به دور از هياهوي روزمره زندگي رو به طبيعت بياورند.
از آنجايي که جزاير داراي کارکرد اکولوژيکي منحصر به فردي نسبت به اکوسيستم هاي مشابه خود در خشکي ها هستند، بسته بودن اکوسيستم هاي خشکي جزاير باعث شده تا در روند تکامل سيري خاص طي شود به همين جهت تمامي سطوح اکولوژيکي آن نوعي شاخص زيستي محسوب مي شوند که بازتاب دهنده تحول و تکامل فرايند هاي اکولوژيک و سيستم هاي حيات بخش مي باشند. از طرفي قرار گرفتن در ميان دريا باعث مهيا شدن مناطقي کم عمق در سواحل آنها براي حضور بانک هاي زيستي همچون آبسنگ هاي مرجاني، بسترهاي علفي، جلبکي، محل زادآوري آبزيان ومحيط هاي پرورشي شده است که از جمله زيستگاه هاي حساس ساحلي و دريايي محسوب مي شوند و بالقوه جاذب طبيعت گردان هستند. از سوي ديگر منابع طبيعي، ذخاير حيات وحش و فرصت هاي کاني، صنعتي و شيلاتي، در جزاير نيز باعث حضور فعاليت هاي انساني شده و در نتيجه توسعه، فشارهايي را بر محيط به دنبال دارد که مي تواند بر جاذبه هاي طبيعي منطقه اثر گذارد.

2- محدوده مورد مطالعه
جزيره قشم بزرگترين جزيره خليج فارس، و در 22 كيلومتري بندرعباس همچون نهنگي بر آبهاي نيلگون خليج فارس لميده است.
محدوده مورد مطالعه شامل جزيره قشم و آبهاي ساحلي اطراف آن مي باشد که مساحتي بالغ بر 3000 کيلومتر مربع را شامل مي شود. اين جزيره در شمال تنگه هرمز بين مختصات جغرافيايي "10 '15 º55 تا "08 '15 º56 طول شرقي و"07 '30 º26 تا "25 '00 º27 عرض شمالي واقع شده است. مساحت گسترده خشکي جزيره 1628 کيلومتر مربع مي باشد.
متوسط بارندگي سالانه 155 ميلي متر و ميانگين دماي سالانه 12/28 درجه سانتيگراد برخوردار است، ميانگين رطوبت نسبي سالانه جزيره نيز 6/70 درصد است (سالنامه آماري استان ،1384).

3- روش بررسي
اين مطالعه با تكيه بر روش تجزيه و تحليل سيستمي، از طريق شناسايي منابع گردشگري، و پهنه بندي آن با استفاده از معيار هاي شناسايي منابع متکي به طبيعت (دانه کار و همکاران 1385) به انجام رسيده است. هدف اصلي اين مطالعه معرفي منابع گردشگري جزيره به عنوان ابزار اصلي تدوين برنامه جذب گردشگر است و به همين منظور با توجه به ويژگي هاي منطقه و با اتكا به مجموعه اي از اقدامات دفتري و ميداني تحقيق مذكور به انجام رسيده است. بخش دفتري اين مطالعه مشتمل بر جمع آوري اطلاعات موجود، استخراج داده با توجه به اطلاعات مورد نياز و همچنين فعاليت هاي مربوط به نقشه سازي بوده است. فعاليت هاي ميداني به منظور مشاهده پديده ها، كنترل زميني داده ها، انطباق نقشه هاي توليد شده با واقعيات زميني صورت گرفت. سپس تقسيم بندي جاذبه هاي توريستي جزيره بر حسب منابع تفرجي با توجه به معيارهاي گردشگري متکي به طبيعت انجام شد. عمليات نقشه سازي و تلفيق آن نيز با بهره گيري از سامانه اطلاعات جغرافيايي در محيط نرم افزار Arc Gis انجام شده است. تمام نقشه ها پس از تهيه با كنترل زميني و ثبت نقاط مكاني توسط موقعيت ياب جغرافيايي نهايي شد.

4- يافته ها
چشم انداز ها و منابع تفرجي طبيعي جزيره قشم شامل جزاير مرجاني، جنگلهاي مانگرو، لاک پشتان دريايي، پرندگان آبزي، غارهاي دريايي و کرانه هاي سنگي، پهنه هاي جزر ومدي، سواحل شني ـ ماسه اي و ناهمواري هاي زمين شناختي و ... است كه به اختصار معرفي مي شوند.

جزاير مرجاني
زنده ترين مرجان هاي جهان را در آب هاي پيرامون جزيره قشم مي توان مشاهده کرد. آب زلال خليج فارس در پيرامون اين جزيره سبب شده است تا از فواصلي دور مرجان ها چون لکه هاي تيره رنگ به چشم آيند. در لابه اي اين جزاير آرميده بر بستر دريا، انواع ماهيان رنگارنگ و آکواريومي نگاه غواصان و شناگران را به خود جلب مي کنند.
دلفين هاي زيبا که پيوندي عجيب با انسان دارند نيز در اين مناطق آبي ديده مي شوند که گه گاه با رفتار بازيگوشانه خود لذت بهره گيري از طبيعت و دريا را مضاعف مي کنند. در يک روز خاص از سال، که تفاوت سطح جزر و مد دريا به حد اعلاي خود مي رسد ( گاه بيش از 5 متر ) براي ساعاتي بستر دريا در ساحل جنوبي خالي از آب مي شود و گستره عظيمي از مرجان ها پديدار مي شود که ماهيان رنگارنگ در لابه لاي آنها سرگشته و بي تاب بالا و پايين مي پرند و پنداري حيران اند که چه اتفاقي افتاده که ديگر آب براي شناور شدن نيست.

جنگلهاي حرا
جنگلهاي حرا يکي از عجيب ترين پديده هاي خلقت است كه در ناحيه جزر و مدي سواحل گرمسيري ونيمه گرمسيري رشد مي نمايند و توانايي مقابله با شوري آبهاي دريايي به واسطه مکانيزم هاي مختلف، از ويژگيهاي انحصاري اين گياهان به شمار مي رود.
جنگل هاي دريايي. هنگامي که آب دريا بالا مي آيد، بخش اعظم اين درختان در آب شور دريا فرو مي روند و در هر جزر دريا تنه و بدنه آن ها پديدار مي شود. عقيده بر اين است که اين درختان طي قرنها تکامل، از آسيب هاي خشکسالي گريخته و به بستر گلي سواحل و آب شور دريا پناه برده و با ان دمساز شده اند. اين جنگل ها که به مانگرو نيز شهرت دارند، بيشتر از درختان حرا و چندل تشکيل شده اند به عبارت ديگر ، حرا گونه اي از درخت مانگرو است که در سواحل شمالي قشم به وسعت 200 کيلومتر مربع ديده مي شود. اين درخت در زبان لاتين به افتخار ابوعلي سينا پزشک و فيلسوف شهير ايراني Marina Avesenia نامگذاري شده است. آبراهه هاي اجتماعات مانگرو به واسطه غني بودن از پوده هاي گياهي آلي و دريافت مواد مغذي، ارزش پرورشگاهي بالايي براي گونه هاي آبزي دارا مي باشند و از اين جهت نقش غير قابل جانشيني در زنجيره غذايي دريا عهده دار هستند.
سالانه بيش از يکصد گونه آبزي و کنار آبزي مهاجر به جنگل ها ي حرا مي آيند انواع کاکايي ها و پرستوهاي دريايي، فلامينگو هاي سرخ پر، حواصيل سفيد و خاکستري و ديگر گونه هاي پرندگان مهاجر که با جمعيتي چند صد تايي و گاه چند هزار تايي در لا به لاي شاخ و برگ درختان حرا آشيان کرده و علاقمندان به تماشاي پرندگان و پرنده شناسان را به شگفتي مي کشانند - زندگي مسالمت آميزي با پرندگان بومي و ساکن جزيره دارند.4

لاک پشتان دريايي
لاک پشتان دريايي را ميتوان از مظلوم ترين آبزيان دريايي قلمداد نمود که به سبب بي مهري انسان تنوع و جمعيت گونه و زيستگاه هاي بسيار محدودي يافته اند. از ميان 5 گونه لاک پشت دريايي شناسايي شده در آبهاي خليج فارس، دو گونه شامل لاک پشت دريايي سبز(mydas chlonia) و لاک پشت منقار عقابي(Eretmuchelys imdricata) بر روي سواحل شني و ماسه هاي نرم با شيب ملايم تخم گذاري نموده و درمناطق مرجاني و مناطق واجد علفهاي دريايي و جنگلهاي مانگرو به تغذيه مي پردازند لاکپشت هاي سبز در تمام فصول سال در مناطق ساحلي ديده مي شوند و لاک پشت هاي پوزه عقابي فقط در دوره کوتاه راهي سواحل جنوبي قشم مي شوند. زيستگاه هاي شني مکان مناسبي براي تخم گذاري لاک پشتان دريايي محسوب مي شوند که در كرانه ساحلي جنوب جزيره قرار دارد. اين لاک پشتان از اواخر زمستان تا اوايل بهار هر سال به اين سواحل براي تخمگذاري مي آيند و حدود 50 روز بعد بيرون آمدن بچه لاک پشت ها از تخم و حرکت آنها به سمت دريا از جمله جاذبه هاي است که بسيار از گردشگران علاقه مند به مشاهده آن هستند.

پرندگان آبزي
مناسب ترين مکان هاي زيستي پرندگان آبزي و کنار آبزي در جزيره ، جنگلهاي مانگرو، پهنه هاي گلي شمال جزيره و زيستگاه جلبک هاي دريايي مي باشد که به علت وفور مواد غذايي، امنيت و آرامش پناهگاه مورد توجه قرار مي گيرد.

جوامع جلبكي
زيستگاه اصلي جلبكهاي دريايي نواحي صخره اي و سنگي است كه دليل آن لزوم وجود تكيه گاه ثابت براي رشد است. عمده ترين زيستگاه هاي جلبكها در محدوده بين جزر و مدي قرار دارد. بسياري از موجودات دريايي و آبزيان نظير نرمتنان، سخت پوستان، ماهيها، لاك پشت هاي دريايي و پستانداران دريايي از جلبكها به طور مستقيم تغذيه مي كنند. فرش هاي جلبکي در کرانه هاي سنگي بويژه در هنگام جزر يکي از چشم اندازهاي طبيعي و جاذب در جزيره محسوب مي شوند که مي توان اين جلوه هاي طبيعي را در سواحل شمالي و جنوب غرب جزيره مشاهده نمود.

پهنه هاي گلي جزر و مدي
بخش هاي کم شيب سواحل شمالي که در طول شبانه روز تحت تاثير نظام هيدرولوژيک جزر و مد آب که حداکثر آن به بيش از 4 متري نيز بالغ مي گردد، واقع مي شوند، در صورتي که از عناصر ريزدانه تشکيل يافته باشند با رخنمودن اراضي گلي ديده مي شوند، اين گستره ها به واسطه شيب کم ساحل و مصون ماندن از تلاطم دريا و امواج اغلب نواحي رسوبي غني از موادآلي محسوب مي شوند. لذا معمولا از پوشش گياهي مطلوب و جمعيت بالاي کف زيان برخوردارند که نه تنها حمايت کننده زنجيره غذايي دريا مي باشند بلکه شرايط مطلوب زيستگاهي براي جلب پرندگان آبزي را فراهم مي آورند پهنه هاي گلي جزيره به وسعت 200 هکتار درشمال جزيره قرار دارد.

سواحل شني و ماسه اي
اين دسته از سواحل اغلب به صورت باريکه هايي با عرض حدود 20 تا 30 متر در سمت جنوب جزيره (شيب دراز) ديده مي شوند. که مورد توجه لاک پشتهاي دريايي براي تخمگذاري مي باشد لذا در رديف مناطق حساس ساحلي جزيره قرار دارد. در سواحل شني و ماسه اي معمولا در تمام فصول سال مي توان حضور انواع پرندگان دريايي را مشاهده نمود. چنين سواحلي ازقابليت تفريحي بالا برخوردارند. مناسب ترين دريا کنار براي شنا و تفريحات آبي محسوب شده و از اين نظر قابل برنامه ريزي هستند.

کرانه هاي سنگي
اين دسته از سواحل در مناطقي ديده مي شوند که کوه و ارتفاعات سنگي در کناره ساحل وجود دارد و در سواحل جنوبي تا غرب جزيره مشاهده مي گردند. اين کرانه ها به صورت پرتگاه هايي با يا بدون باريکه هاي ماسه اي که هنگام جزر از آب خارج مي گردد و يا به صورت مناطق سنگي و صخره اي کم ارتفاع و آب گرفته ديده مي شوند. معمولا در کرانه هاي سنگي سمت جنوب غربي که به واسطه نزديکي ارتفاعات به دريا ايجاد گرديده آبهاي نزديک کرانه عميق بوده و در اين مناطق مي توان در اوقاتي از سال فعاليت پستانداران دريايي بزرگ را مشاهده نمود. کرانه هاي سنگي از تنوع بالاي کف زيان ساحلي بويژه دو کفه اي ها و خرچنگ ها برخوردارند، همچنين بيشترين پهنه هاي جلبک جزيره نيز در اين مناطق ديده ميشود .يکي از جذابيت هاي اين سواحل وجود غارهاي دريايي است که در جنوب جزيره قابل مشاهده مي باشد.
.
دره ستاره ها
در قلب جزيره، در نزديکي روستاي برکه خلف پديده زمين شناسي اعجاب آوري خود را به نمايش گذاشته است. اهالي محل مي گويند که روزگاري ستاره اي از آسمان به قلب جزيره افتده و در برخورد خود با زمين اين شکل ها را از خاک و سنگ و ماسه پديد آورده است اهلي محل به اين دره لقب استاره كفته و استارافتيده داده اند.
از هر سوي دره ستاره ها، تنديس هاي بلند قامت پيپاپيچ، همچون ستون کاخ هاي ويرانه و قديمي، سربرآورده اند. .ويژ گي هاي ريخت شناسي اين دره از آن منظره اي شبيه به منظره هاي فضايي و كرات ديگر ساخته است.

تنگه چاه كوه
درحوالي روستاي چاهو در كناره شمالي بخش غربي جزيره، دو دره عمود بر هم با ديواره هاي عمودي بلند ديده مي شوند كه مورفولوژي شبه كارستي مي دهند. در كف يكي از دره ها، كه امتداد تقريبا شمالي جنوبي دارد، حفره هاي كم ژرف و نيم ژرف چاه مانندي وجود دارند كه محل انباشت و ذخيره آب هاي جاري شده در هر بارندگي در دره ها بوده و مورد استفاده اهالي منطقه قرار مي گيرند.

تنگ عالي
تنگ عالي تنگه ديگري است که همانند تنگه چاهکوه از حفره ها و شيارهاي بي شماري با شکل ها نيم کروي، طاقچه اي و قاشقي تشکيل شده است. اين تنگه در بخش غربي جزيره در جنوب روستاي چاهو واقع شده و امتدادكلي شمالي جنوبي دارد. شيار هاي خطي و طاقچه اي در بسياري از نقاط به صورت موازي ديده مي شوند و دليل بروز اين حالت انحلال و فرسايش در ميان لايه هاي رسي و مارني است كه نسبت به ماسه سنگ آهكي(جنس اصلي ديواره ها) فرسايش پذيري زيادي دارند.
در اين نقاط، بلندي ديواره ها ي پيرامون و تنگ و باريك بودن مسير و هيجان را در بازديد كننده به وجود مي آوردكه اين نكته مي توانــــد براي علاقه مندان گردشگــري ماجراجويانه جالب و خاطره انگيز باشد.

کاسه سلخ ( برهوت )
کاسه سلخ منطقه اي در ساحل جنوبي جزيره مي باشد، كه برهوتي به طول تقريبي 5 کيلومتر است که هيچ پوشش گياهي در آن وجود ندارد. اينجا عرصه اي است که گويي از حيات و عناصر حياتي بويي نبرده است. هزاران تپه کوچک و بزرگ مخروطي شکل در اين عرصه به چشم مي خورد که در اعصار گذشته از زمين جوشيده و در همان حال شكل گرفته اند. در عمق اين برهوت يک چشمه شفابخش گوگرد از زمين مي جوشد. اين نقطه از قشم گرچه کمتر از ساير جاهاي جزيره بازديد کننده دارد، اما جذابيت شگرف آن مي تواند تفکري عميق را براي انسان به ارمغان آورد و پناهگاه عاشقان سکوت و آرامش باشد.

غار نمكي و چشمه نمكي
اين غار در بخش جنوبي جزيره و در منتهي اليه غربي آن از ديگر جاذبه هاي ديدني قشم مي باشد .دهانه آن رو به جنوب، ارتفاع آن حدود 340 متر دارد و قطر قاعده آن حدود 7 کيلومتر است و تا ژرفاي حدود 20 متري آن با نور روز روشنايي دارد. در دامنه اين کوه مخروطي شکل، غارهايي است که با قنديل هاي کريستال نمک و ديواره هاي بلورين آذين شده است. طبق برآورد علمي کارشناسان کشور چک، ( که در سال 1384 انجام پذيرفت ) طول غارهاي نمک جزيره قشم افزون بر 5/5 کيلومتر است و بسا که طولاني ترين غار نمک جهان باشد.
چشمه نمک جاري از غارهاي اين منطقه از غلظتي در حدود 99 درصد برخوردار است. اين درجه خلوص سبب شده است در امور صنعتي و پزشکي بتوان به خوبي بهره برداري کرد. اين چشمه جاري نمک به مرور حوضچه هاي بسيار زيبا و انباشته از کريستال نمک را در دامنه کوه خشن نمکدان پديد آورده است و از جمله چشم اندازهاي زيبا، به ويژه عکسبرداري، به شمار مي رود.

غار هاي خربس
غار خربس از ديگر جاذبه هاي جزيره مي باشد كه در ناحيه جنوب شرقي در داخل يك تپه بزرگ مارني- رسي كه ازسمت دريا بريده واقع شده است و تعدادي حفره و سوراخ بزرگ وجود دارد كه تا چندين متر در داخل ديواره ادامه يافته و بعضا به يكديگر متصل بوده و تشكيل يك شبكه را مي دهند. اين غار ها در فاصله ده كيلومتري شهر قشم قرار دارند و مشرف به ساحل جنوبي جزيره اند.

چشمه سولفوره
در منطقه كارگه، چشمه ايي معدني وجود دارد كه تركيباتي از نمك سولفور را داراست و نسبتا گرم مي باشد (حدود 30 درجه سانتـي گراد) اين چشــــمه از نوع چشــمه هاي جوشان (آرتزيــن) است. و در واقع به دليل اختلاف سطح اساس در منبع آب زير زميني و سنگ بستر آن، به سمت بالا جوشش دارد. به دليل وجود مواد معدني و دماي مناسب آن، آب اين چشمه مي تواند خواص درماني داشته باشد كه اين نكته دليل خوبي براي ساماندهي منطقه مورد نظر و ايجادامكانات براي استفاده مردم از آن است.

5- نتيجه گيري
بر اساس نتايج بدست آمده مشخص گرديد قسمت جنوب جزيره ( منطقه شيب دراز) به دليل وجود سواحل ماسه اي با قابليت امکان تخم گذاري لاک پشتان دريايي و همچنين جزاير مرجاني و جمعيتي از پرندگان از حساسيت بالايي برخورداراست. اين منطقه مورد توجه اکولوژيست ها مي باشد و علاوه بر حفاظت، اهميت آموزشي و پژوهشي نيز دارد لذا صرفاً براي اكوتوريست ها قابل توصيه است.
قسمت مرکزي جزيره به سمت غرب (محدوده ژئوپارك)به دليل ساختار بسيار زيباي زمين شناسي، تنديس ها و غارها در اثر پديده فرسايش و همچنين وجود گنبدهاي نمكي كه عامل اصلي پيدايش رخنمون هاي رنگارنگ كاني ها و لايه هاي مختلف است، مورد توجه ژئوتوريست ها مي باشد.
سواحل شمالي آن به دليل وجود جنگل هاي حرا و جمعيت بالاي پرندگان حائز اهميت است كه جز مناطق تحت مديريت سازمان حفاظت محيط زيست است و قابل پيشنهاد براي گردشگري متكي به طبيعت مي باشد.
سواحل جنوبي جزيره به دليل وجود غارهاي دريايي، جزاير مرجاني، سواحل و كرانه هاي زيباي آن از نظر جذب گردشگر ساحلي اهميت دارد.. در نتيجه کاربري تفرج گسترده در جزيره بيشتر جهت بازديد گردشگراني است که علاقه مند به علوم زمين شناسي، بوم شناسي، اكولوژيكي، تاريخي و فرهنگي مي باشد.
در اين منطقه به دليل گرما و رطوبت بالا بهترين فصل گردشگري پاييز و زمستان مي باشد. در گردشگري ملاحظات زيست محيطي با توجه به وجود زيستگاه هاي حساس ضروري مي باشد. اين ملاحظات شامل ممنوعيت شکار است و بازديد از جانداران نبايد مانع فعاليت زيستي آنها شود يا در آن اختلال ايجاد کند. منطقه تفرج گسترده بايد مورد توجه گروه هاي گردشگري متكي به طبيعت بويژه طبيعت گردان و ژئو توريست ها قرار گيرد ضروري است مسير هاي دسترسي موجود براي حمل ونقل بهتر وسايل نقليه لازم است اصلاح و بهسازي شود و ساير مسير هاي دسترسي ممکن براي پياده روي معرفي و هر دو مورد در نقشه اي براي استفاده گردشگران ترسيم شود. وتلاش شود گردشگران در گروه هاي کوچک 10-20 نفري از منطقه بازديد کنند تا موجبات تخريب و آسيب رساني در زيستگاه فراهم نگردد. قايق سواري در پهنه هاي آبي پيرامون جزيره خصوصا در جنگل هاي مانگرو و در سواحل جنوبيدر زمان تخم گذاري لاک پشتان دريايي مي بايست با احتياط صورت گيرد. گردشگري در زون تفرج گسترده در زماني که از نظر فعاليت جبير حساس است و مکانهايي که آبشخور، کمينگاه و پناهگاه جبير است براي گردشگران معمولي غير مجاز و براي اکوتوريسم هاي متخصص زير نظر سازمان حفاظت محيط زيست به تعداد محدود و با رعايت آسايش زيستگاه مجاز است.گرچه ما در جزيره قشم جاذبه هاي فراوان توريستي جهت جذب اکتوريسم داشته ايم ولي متأسفانه به علت ضعف مديريتي و عدم توجه و اطلاع رساني ضعيف نتوانسته ايم جايگاه واقعي خود را در جهان پيدا کنيم حال آنکه کشورهايي همچون چين که فقط با ژئوتوريسم که يکي از شاخه هاي صنعت اکوتوريسم ميباشد ساليان ميليونها دلار درآمد دارند و يا کشورهايي همچون دوبي با کاشت حرا به طور مصنوعي ساليانه هزاران توريست خارجي را جذب مي نمايند . حال آنکه ما خودبا داشتن نزديک به 200 هكتارجنگل حرا نتوانسته ايم در امر اکوتوريسم موفق عمل کنيم در مجموع مي توان جزيره قشم را دنياي وسيعي از ديدنيهاي براي ورود گردشگران قلمداد کرد که متأسفانه به علت بي توجهي به جايگاه واقعي خود دست پيدا نکرده است.

6- پيشنهادها
با توجه به ظرفيت بالقوه گردشگري و حساسيت هاي محيط زيست طبيعي پيشنهادهاي زير ارائه مي شود:
- تهيه شناسنامه اي از جاذبه هاي طبيعي، تاريخي، فرهنگي منطقه و تهيه عکس و اسلايد، کارت پستال، فيلم ونقشه راهنماي جهانگردي به شکل هاي متفاوت براي جذب گردشگران.
- انجام مطالعات ارزيابي براي پروژه هاي صنعتي در راستاي كمتر آسيب رسيدن به طبيعت
- احداث راههاي دسترسي آسان تر به جزيره
- برنامه ريزي صحيح جهت بهبود وضعيت گردشگري با توجه به ظرفيت برد مناطق
- توسعه زير بناهاي جهانگردي – تامين آب ، نيروي برق ، دفع زباله و فاضلاب و مخابرات، تا امکانات و خدمات کافي را براي جهانگردان فراهم کنند و از بروز مشکلات زيست محيطي جلو گيري نمايند .
- دولت ملي و منطقه اي بايد غالبا در برقرار کردن استانداردهاي توسعه و کيفيت توسعه جهانگردي ابتکار عمل را به دست گيرند ،تا اطمينان حاصل شود که توسعه واقعي به درستي اجرا مي شود . با وجود اين ،دولت محلي منطقه توريستي نيز بايد در ايجاد و اعمال استانداردهاي مناسب شرکت کنند.

منابع و ماخذ
1- استانداري هرمزگان،1377، زمين شناسي و ژئومرفولوژي جزاير هرمزگان، دفتر مطالعات طرح و توسعه عمران جزاير، ويرايش اول
2- دانه کار، افشين و همكاران 1385. تدوين ضوابط طراحي و توسعه فعاليت هاي گردشگري طبيعي. مطالعات سند ملي گردشگري، سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري، شركت جهاد تحقيقات آب و انرژي، تهران، 113ص.
3- سازمان مديريت و برنامه ريزي، 1384، سالنامه آماري استان هرمزگان
4- عابديني، مطهره ،1386مديريت زيست محيطي جزيره هرمز، پايان نامه کارشناسي ارشد مديريت محيط زيست ، دانشگاه آزاد اسلامي واحد بندرعباس.
منوري ، م.1383 ،راهنمايي ارزيابي اثرات زيست محيطي گردشگري وطبيعي،انتشارات سازمان محيط زيست ،شماره 17.
5- سايت هاي مرتبط

 
صفحه اول
درباره ما
آرشيو مجله
آرشيو سايت
اشتراک مجله
العربية
English Section
 
 

فهرست مسافران 52

 
 
 
يادداشت  
حميد بقايي، تعهد مي دهد  
مشکلات ايمني مسافرت هاي هوايي و مسايل زميني  
سفري کوتاه و ديدني ها و شنيدني هاي بسيار زنجان  
سلامتي در سفر - باز هم درباره ي آنفولانزاي نوع A (خوكي)  
اگر مي خواهيد به سوريه برويد  
نابودي تدريجي آخرين بقاياي کاخ داريوش اول در برازجان  
لشكريان كمبوجيه در مصر  
بررسي ديدگاه جامعه محلي پيرامون جنگل هاي حرا نسبت به فعاليت گردشگري  
سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري دايه ي مهربان تر از مادر براي هنر شده است؟  
منابع گردشگري طبيعي جزيره قشم  
انواع سرويس ها در هتلداري  
استرس شغلي در صنعت هتلداري- از منظر ارتباطات شغلي  
هتل هاي جهان  
ساخت 5 فرودگاه جديد با كدام توجيه اقتصادي؟  
رئيس كميته گردشگري مجلس: حذف بي برنامه يارانه ها، گردشگري را نابود مي كند  
مهندس موسوي معاون گردشگري سازمان ميراث فرهنگي كشور: منشور كوروش به كشورمان برگشت داده مي‌شود  
سراي دو دري هاي بازار تبريز در آتش سوخت  
طرح ملي گردشگري، سردرگم در ميان تغيير مداوم مديران گردشگري  
چشم اندازه ده ساله سهم توريست در اقتصاد جهاني  
در نخستين فصل کاوش وجود معماري عصر مفرغ در تپه «علي کش» آمل مسجل شد  
کاخ هخامنشي بردک سياه در امان است  
اين چشم هاي زيبا  
امواج فرابنفش يا UV چه خطراتي دارد؟  
عمان كشوري ناشناخته ...  
برترين مقصدهاي توريسم ورزشي و اكوتوريسم 2010  
رييس جامعه ي هتل داران استان كرمان: موضوع آموزش در استاندارد سازي هتل ها بايد در اولويت قرار گيرد  
500 هتل و تفرجگاه برتر سال معرفي شد  
سنگ هاي قيمتي ايتاليا بازار ايران را اشباع کرد  
گرد فراموشي بر سياه چادرهاي کهگيلويه نشست  
جايزه صادراتي ... اماها و اگرها  
گردشگري؛ حکايت هاي ناتمام ...  
Modification of Jahan Nama Tower Wind up before January  
Shams Gallery Displaying Azima’s Stained Glass Works  
Naein Carpet Hosted in Kuwait  
Cambyses’ lost army in Egypt  
گزارش سفر به تايلند  
گزارش سفر به کنيا  
 
 

© Copyright 2009 www.mosaferan.ir

درباره ما | اشتراک مجله | آرشيو مجله | آرشيو سايت | اشتراک مجله